جنگ شيميايي عراق عليه ايران





حملات شيميايي تا قبل از عمليات خيبر الف- حملات شيميايي دي ماه 1359 تا تيرماه 1362: جنگ تحميلي در 31 شهريور 1359 با تجاوز عراق به ايران آغاز شد . ارتش عراق از همان اوايل تهاجم عليه جمهوري اسلامي ايران ، غالباً مجهز به ماسك ضد گاز ، قوطي هاي رفع آلودگي و سيستم هاي آشكار ساز شيميايي بود ، كه تمامي روسي بوده و گاه به دست رزمندگان مي افتاد. از زمستان سال 1359 يعني چند ماه پس از آغاز جنگ تحميلي ، عراق شروع به استفاده از گلوله هاي شيميايي نمود كه غالباً تركيبات اشك آور و تهوع زا و عصبي داشت و موارد آن بسيارمحدود بود و به نظر مي رسيد بيشتر جنبه ي آزمايشي داشته باشد . مجموع اين موارد تا ابتداي مرداد ماه 1362 كه شروع انجام چند عمليات بزرگ در غرب كشور بود، به حدود 25 مورد مي رسيد كه حدود 20 شهيد و 40 مصدوم به جا ي گذاشت . ب- حملات شيميايي مردادماه 1362 تا بهمن ماه 1362 : مجموعه حملات شيميايي در اين بخش به حدود 25 مورد مي رسد كه به مهم ترين موارد آن ها اشاره مي كنيم : در مرداد ماه 1362 ، هفت حمله ي شيميايي مهم در مناطق عملياتي شمال غرب كشور ( والفجر2) و در پيرانشهر و روستاهاي مجاور حاج عمران صورت گرفت .
در اين حملات تعدادي از افراد غير نظامي نيز آسيب ديدند . در دو مورد زير بمباران هاي سنگين تري انجام شد ؛ حاج عمران 30/18 ، هفدهم مردادماه و 7 صبح هيجدهم مرداد ماه . ناظران مي گويند : « به دنبال انفجار بمب ها ، دود سياه رنگي در منطقه پخش شد و ذرات ريزي شبيه نفت سياه روي زمين ، تجهيزات و نيروها را فرا گرفت و بوي تند خاصي مشابه بوي سير به مشام رسيد . » پس از 2 تا 3 ساعت افراد دچار قرمزي چشم شدند و 5 تا 7 ساعت بعد ، استفراغ در افراد مصدوم شروع شد . علايم پوستي اوليه شامل سوزش و خارش بوده و يك روز بعد تاول ها ظاهر شدند . علايم و ضايعات چشمي كه اغلب سطحي بود ، طي7 تا 10روز بعد به تدريج برطرف شد . در برخي مصدومين علايم ريوي بسيار شديد بود ؛ اما هيچ مورد مرگي مشاهده نگرديد . نمونه خاكي را كه يكي از رزمندگان از منطقه آورده بود ، بوي تند خاصي مشابه بوي سير مي داد و تماس مختصر آن با دست يكي از رزمندگان باعث پيدايش تاول شد . در آن زمان كمتر كسي در زمينه صدمات و نحوه ي درمان گازهاي جنگي آگاهي داشت و اطلاعات موجود قابل دسترسي در برخي كتب پزشكي نيز بسيار سطحي بود ؛ اما مشاهده و گرفتن شرح حال مصدومين چند مسأله را كه در آن زمان بسيار عجيب بود مشخص نمود : -1 آثار پوستي و تاول زايي پس از يك دوره ناپيدايي ( حداقل چند ساعته ) ظاهر مي شوند ، ولي در مواردي سه روز پس از آلودگي علايم پوستي به تدريج بروز مي كرد . -2 عامل ، بسيار پايدار است به طوري كه تا بيش از يك ماه هنوز قدرت اثر خود را در نمونه خاك تهيه شده از دست نداده بود . -3 عامل ، حتي از لايه هاي ضخيم پلاستيك عبور مي كند و اثر تاول زايي خود را حفظ مي نمايد . تحقيق و بررسي در هر موضوع پزشكي كه مي توانست ارتباط كوچكي با عوامل شيميايي داشته باشد ، از آن زمان توسط تيم هاي پزشكي آغاز شدو در همان مراحل اوليه پيشرفت هاي چشمگيري در اين باره انجام شد به طوري كه اولين برخورد جدي پزشكان ايراني مقابله با گاز خردل بود . پ- در آبان ماه 1362 منطقه ي وسيعي از غرب كشور چند روز پس از عمليات والفجر 4 با گاز خردل توسط عراق بمباران شيميايي شد ، كه به جز مناطق نظامي ، شهرهايي چون مريوان و سردشت (3آبان ) ، بانه (8آبان ) و روستاهاي مجاور را نيز شامل شد .
اين حملات منجر به آسيب عده اي از رزمندگان و نيز گروهي از مردم غير نظامي شد كه در ميان آنان زنان و كودكان نيز به چشم مي خوردند . 72 ساعت بعد 9 نفر از مردم روستايي و هم چنين تعدادي از رزمندگان ، به علت نارسايي شديد تنفسي به شهادت رسيدند . برخي از مصدومين روستايي در بيمارستان اظهار داشتند كه در هنگام بمباران شيميايي در بيرون از روستا سرگرم كار بودند و هنگام بازگشت مشاهده نمودند كه برخي از اهالي دچار ناراحتي شديد تنفسي شده اند و كف خوني از دهان شان جاري شده و بعضي نيز در همين حال به شهادت رسيده بودند . آن ها نيز پس از دفن شهداي خود به تدريج ، دچار ضايعات پوستي و تاول شدند . دولت جمهوري اسلامي ايران ، طي نامه هاي متعددي ، جزييات حوادث فوق را به اطلاع شوراي امنيت سازمان ملل متحد رسانيد و در خواست نمود تا در اسرع وقت هيأتي جهت بررسي شواهد به جاي مانده از حادثه و معاينه ي بمباران به ايران اعزام شود ولي متأسفانه هيچ اقدامي صورت نپذيرفت . در ماه هاي آذر ، دي و بهمن سال 1362 نيز به طور پراكنده و بسيار محدود حملات شيميايي صورت گرفت . تا اين كه عمليات بزرگي در جنوب كشور در جزاير مجنون ( عمليات خيبر) آغاز شد . در اين زمان كه سومين مرحله ي جنگ شيميايي شروع شد و تا آخر جنگ ادامه داشت ، حملات بسيار گسترده اي با گاز خردل صورت گرفت . حملات شيميايي در عمليات خيبر در تاريخ 3/12/62 در جنوب كشور ، عمليات گسترده اي به نام خيبر آغاز شد ، نخستين حمله گسترده و شديد با گاز خردل در اين عمليات صورت گرفت . طي يكي از اين حملات ، حداقل 4 منطقه نسبتاً نزديك به يكديگر ، توسط 8 فروند هواپيما بمباران شيميايي شدند . ابري از دودهاي سفيد و زرد و تيره منطقه را پوشانيد و بوهاي مختلفي مانند : سير ، سبزي تازه و يا كلرين به مشام رسيد . مدت كوتاهي پيش از حمله ي شـــيميايي ، بـمباران عــادي تر صـورت گرفته بود . در 48 ساعت اول حملات شيميايي ، انفجار بيش از 100 بمب خردل ، حدود 5 تن خردل را روي رزمندگان پخش نمود و در نتيجه 1100 نفر مصدوم باقي گذاشت كه حال 150 نفرشان وخيم بود . تا تاريخ 27 اسفندماه ، حملات شيميايي زيادي با خردل ، هم توسط بمب و هم گلوله هاي توپ انجام شد كه مهم ترين آن ها در 19/12/62 و 24/12/62 صورت پذيرفت . حادثه 19/12/62 در اين حادثه حدود 543 نفر از رزمندگان كه بيش تر آن ها در جزاير مجنون بودند ، توسط گاز خردل آسيب ديدند . سهراب نوروزي 24 ساله ، سرپرست گروهي از رزمندگان بود كه 5 روز مقاومت دليرانه در برابر تانك هاي عراق را در خط مقدم در جبهه جزيره پشت سر گذاشته بود . او و هم رزمانش ، تجهيزات خود از جمله ماسك ها را به نيروهاي تازه وارد دادند و آماده ي خروج از جزيره بودند كه در بعد از ظهر 19/12/62 هدف بمباران شـــيميايي 3 فروند هواپيماي عراقي قرار گرفتــند و به هـمين علت ، همــگي به شــــدت مجروح شدند . بمب در فاصله چند متري او اصابت كرده بود به طوري كه لباس هايش به ذرات سياه رنگ مايع خردل آغشته شده بود . به دليل كمبود نسبي وســــيله نقليه ي هوايي و آبي و نيز فعاليت شـــديد توپ خانه دشـــــمن ، اين مصدوم وعده اي ديگر ، 4 تا 5 ســـاعت بعد ، موفق به خــــروج از جزيره شدند . سهراب نوروزي در ابتداي مراجعه به بيمارستان صحرايي حالت گنگي و گيجي داشت . از نظر ريوي به شدت آسيب ديده بود و به سختي تنفس مي نمود . پس از گذشت 24 ساعت تاول هاي بزرگ و متعددي حدود 60% بدن وي را فرا گرفت . درمان هاي معمول ، تأثيري در بهبودي بيمار نداشت . به تدريج ، گيجي و ضعف بيمار شديدتر شد و ناراحتي تنفسي همچنان شدت يافت . با توجه به وخامت حال عمومي بيمار او به بيمارستان گلستان اهواز منتقل شد . اما درآن جا دچار نارسايي قلبي شد . سرانجام در روز پنجم با وجود تزريق خون هاي تازه به شهادت رسيد .


 

۲۱/۱۱/۱۳۸۸

نظرات شما
نام و نام خانوادگي :    
ايميل :
نظر شما :
توجه نماييد : نظرات شما پس از تاييد مدير سايت نمايش داده خواهد شد
 
وضعيت نظر جديد : ---